Projekt CARINA (CARinata and CamelINA to boost the sustainable diversification in EU farming systems), realizowany w latach 2022–2026 w ramach programu Horyzont Europa, koncentrował się na możliwościach wprowadzenia do europejskiego rolnictwa dwóch roślin oleistych: lnianki siewnej (Camelina sativa) i kapusty abisyńskiej (Brassica carinata).

Badania obejmowały ocenę ich przydatności do uprawy w różnych warunkach glebowo-klimatycznych oraz możliwości wykorzystania pozyskiwanej biomasy do produkcji innowacyjnych bioproduktów. Istotnym założeniem było również kompleksowe zagospodarowanie surowca, zgodnie z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym.

Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu był jedynym polskim partnerem międzynarodowego konsorcjum. Pracami ze strony UPP kierowały prof. UPP dr hab. Danuta Kurasiak-Popowska oraz prof. dr hab. Kinga Stuper-Szablewska. W badania zaangażowani byli naukowcy z zakresu genetyki i hodowli roślin, agronomii oraz chemii analitycznej.

Podczas seminarium zaprezentowano inicjatywy rozwijające zagadnienia podejmowane w projekcie CARINA.

Jedną z nich jest BloomEra (Shaping a New Era of Blooming Farming), projekt realizowany w ramach programu Horyzont Europa, którego celem jest zwiększanie odporności europejskiego rolnictwa na zmiany klimatu. Obejmuje rozwój i ocenę praktyk sprzyjających ochronie gleby i zasobów naturalnych, takich jak międzyplony, uprawy pasowe, agroleśnictwo czy rolnictwo konserwujące. W międzynarodowym konsorcjum uczestniczy 19 partnerów z 11 krajów, a UPP jest jedynym polskim partnerem. Projekt realizują zespoły pod kierownictwem prof. dr hab. Kingi Stuper-Szablewskiej i prof. UPP dr hab. Danuty Kurasiak-Popowskiej.

Kolejnym przedsięwzięciem jest SoilPATH (SOIL Practices Assessment and Transition for Health), którego zadaniem jest ocena wpływu praktyk rolniczych na zdrowie gleby oraz opracowanie narzędzi wspierających rolników w podejmowaniu decyzji dotyczących gospodarowania gruntami. Projekt skupia 17 partnerów z 11 krajów UE. Prace na UPP prowadzone są pod kierownictwem prof. UPP dr. hab. Tomasza Piechoty oraz prof. dr hab. Kingi Stuper-Szablewskiej.

Ważnym kierunkiem wykorzystania rezultatów CARINA jest współpraca Uniwersytetu z ORLENEM. W ramach projektu dotyczącego optymalnych warunków uprawy lnianki siewnej na cele biopaliwowe naukowcy UPP badają m.in. jej plonowanie, odporność na suszę, możliwości uprawy na słabszych glebach oraz jakość pozyskiwanego surowca. Celem jest ocena potencjału lnianki jako źródła surowca do produkcji zaawansowanych biopaliw transportowych i lotniczych.

Potencjał tej rośliny wykorzystywany jest również w przemyśle spożywczym. W ramach projektu realizowanego z firmą FPH ZAPAŁA s.c. i finansowanego z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG), Ścieżka SMART, opracowywany jest innowacyjny wyrób ciastkarski – biszkoptowe ciastko z kremem zawierającym produkty z lnianki: olej rydzowy i mąkę z makuchów.

Projekt obejmuje opracowanie receptury, optymalizację technologii produkcji oraz ocenę jakości i bezpieczeństwa produktu. Wykorzystanie zarówno oleju, jak i produktów ubocznych jego tłoczenia wpisuje się w założenia gospodarki o obiegu zamkniętym.

Seminarium pokazało, że zakończenie projektu CARINA nie oznacza końca badań nad lnianką i kapustą abisyńską, lecz otwiera nowe możliwości ich wykorzystania. Od rozwoju bardziej odpornych systemów upraw i poprawy zdrowia gleby, przez produkcję biopaliw, aż po innowacyjną żywność – wyniki badań naukowców UPP znajdują zastosowanie w kolejnych obszarach gospodarki.

Iwona Cieślik
Rzeczniczka prasowa UPP