Zielony dach na kampusie Ogrody UPP
Na budynku dydaktycznym C Kolegium Zembala, należącego do kampusu Wydziału Rolnictwa, Ogrodnictwa i Biotechnologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, powstał zielony dach w systemie ekstensywnym. Nowa instalacja o powierzchni 376 m² zwiększa powierzchnię biologicznie czynną kampusu, wspiera retencję wód opadowych i przyczynia się do poprawy lokalnego mikroklimatu. Będzie również wykorzystywana w celach dydaktycznych i badawczych.
Wierzchnią warstwę dachu pokrywa specjalna mata rozchodnikowo-mieszana, złożona z 6–8 gatunków rozchodników. Rośliny te dobrze znoszą trudne warunki panujące na dachach, takie jak nasłonecznienie, wysokie temperatury i okresowe niedobory wody. Zastosowana mata jest dostarczana z już rozwiniętą roślinnością, która pokrywa co najmniej 95 proc. jej powierzchni.
Zielone dachy pełnią znacznie więcej funkcji niż tylko estetyczną. Pomagają zatrzymywać wodę opadową, ograniczając jej szybki odpływ do kanalizacji, pochłaniają część zanieczyszczeń powietrza i łagodzą skutki wysokich temperatur. Mogą zatrzymać od 15 do 90 proc. wody z pojedynczego opadu, a ilość wody odprowadzanej do kanalizacji może być nawet o 80 proc. mniejsza niż w przypadku tradycyjnego dachu.
Roślinna warstwa dachu wpływa również na temperaturę budynku i jego otoczenia. Latem temperatura nad zielonym dachem może być średnio o 2°C niższa niż nad dachem tradycyjnym, a w pomieszczeniach znajdujących się bezpośrednio pod nim – niższa o 2–5°C. Zimą zielony dach ogranicza natomiast straty ciepła. Dodatkowo poprawia komfort akustyczny wnętrz i tworzy przyjazne warunki dla owadów oraz ptaków. Rozchodniki, w zależności od gatunku, dostarczają owadom zapylającym zarówno nektaru, jak i pyłku.
„To właśnie takie wielofunkcyjne rozwiązania sprawiają, że zielone dachy stają się coraz ważniejszym elementem zielono-błękitnej infrastruktury miast. Nowy dach to kolejny krok w rozwoju tego typu rozwiązań w Kolegium Zembala. Wcześniej powstał tu m.in. ogród deszczowy, który docelowo ma pełnić funkcję pokazowego ogrodu regeneratywnego, a przy elewacji budynku C posadzono pnącza, które utworzą tzw. zieloną fasadę zakorzenioną w gruncie” – mówi dr inż. Joanna Bykowska z Katedry Roślin Ozdobnych, Dendrologii i Sadownictwa, autorka wniosku o dofinansowanie projektu.
Zielony dach również będzie miał wymiar edukacyjny. Dzięki współpracy z wykonawcą inwestycji, firmą GARTE Sp. z o.o., dr inż. Marcin Kolasiński z Katedry Roślin Ozdobnych, Dendrologii i Sadownictwa pozyskał fragmenty poszczególnych warstw dachu. Posłużą one do przygotowania, przy udziale dr. Patryka Antoszewskiego, dwóch oryginalnych pomocy dydaktycznych. Pierwszą będzie żywa, wertykalna mata tematyczna prezentująca gatunki rozchodników wykorzystywane w tego rodzaju instalacjach. Druga – żywe vivarium – pokaże pionowy przekrój przez wszystkie warstwy dachu ekstensywnego, wraz z opisem ich funkcji. Dzięki temu studenci będą mogli nie tylko poznać zasadę działania takiego rozwiązania, ale również zobaczyć i zrozumieć jego rzeczywistą konstrukcję.
Pomoce dydaktyczne zostaną umieszczone we wzorcowni nowo tworzonej Pracowni Rozwiązań Opartych na Naturze Katedry Terenów Zieleni i Architektury Krajobrazu. Będą wykorzystywane w kształceniu studentów kierunków Ogrodnictwo, Architektura Krajobrazu i Land Resource Management, a także słuchaczy studiów podyplomowych Miejskie ogrodnictwo.
Instalacja stanie się również przestrzenią do prowadzenia badań naukowych. Od najbliższego sezonu wegetacyjnego planowane są analizy pozwalające ocenić jej wpływ na środowisko. Naukowcy będą badać m.in. pochłanianie dwutlenku węgla, zmiany temperatury powierzchni dachu (LST) oraz modyfikację wilgotności względnej. Pozwoli to określić, w jakim stopniu zastosowane rozwiązanie wpływa na lokalny mikroklimat i jakie korzyści może przynosić w warunkach miejskich.
Zadanie pn. „Utworzenie zielonego dachu na budynku dydaktycznym C Kolegium Zembala przy ul. Dąbrowskiego 159 w Poznaniu” zostało dofinansowane ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu w ramach projektu „Zielony Impuls dla Wielkopolski”. Umowa dotacji nr 1406/U/400/115/2026 przewiduje dofinansowanie w wysokości do 75 600 zł netto.

Iwona Cieślik
Rzeczniczka prasowa UPP