Staż naukowy w IPREM (Pau, Francja) - Rozwój badań nad specjacją pierwiastków w biologicznych matrycach
W czerwcu 2025 roku odbyłam dwutygodniowy staż naukowy w Institute of Analytical Sciences and Physico-Chemistry for Environment and Materials (IPREM, CNRS–Université de Pau et des Pays de l’Adour) we Francji, pod opieką dr hab. Katarzyny Bierły. Staż został dofinansowany w ramach projektu PREIDUB i stanowił kontynuację współpracy nawiązanej podczas realizacji mojej rozprawy habilitacyjnej.
Celem pobytu było pogłębienie wiedzy z zakresu specjacji pierwiastków śladowych w złożonych matrycach biologicznych oraz rozwój umiejętności w zakresie nowoczesnych technik analitycznych, łączących chromatografię i spektrometrię mas. W trakcie stażu uczestniczyłam w przygotowaniu oraz analizie nasion drzew narażonych na działanie arsenu na różnych etapach rozwoju – badań realizowanych w ramach projektu SONATA 19, którego jestem kierownikiem. Zdobyłam również praktyczne doświadczenie w analizie chemicznych form selenu w grzybach jadalnych.
Analiza specjacyjna pierwiastków ma kluczowe znaczenie w badaniach środowiskowych i biologicznych, ponieważ pozwala zrozumieć nie tylko całkowitą zawartość danego pierwiastka, ale przede wszystkim jego toksyczność, biodostępność i rolę metaboliczną. W przypadku takich pierwiastków jak arsen czy selen, które mogą występować zarówno w formach toksycznych, jak i korzystnych biologicznie, poznanie ich rzeczywistej specjacji stanowi podstawę wiarygodnej oceny ryzyka i potencjału detoksykacyjnego organizmów.
Efektem stażu są wartościowe wyniki badań, stanowiące podstawę przygotowywanego wspólnie manuskryptu naukowego, a także zaplanowanie dalszej współpracy z zespołem IPREM, obejmującej kolejne publikacje i aplikację o międzynarodowy grant badawczy. Udział w stażu umożliwił mi rozwój kompetencji w zakresie metod analitycznych niedostępnych w mojej jednostce macierzystej oraz wymianę doświadczeń z uznanym ośrodkiem badawczym. Zdobyta wiedza i kontakty przyczyniają się do wzrostu jakości prowadzonych badań, rozwoju mojego zespołu i wzmocnienia pozycji dyscypliny nauki leśne w obszarze nowoczesnej chemii środowiska i dendroremediacji.
Dr hab. Sylwia Budzyńska
Katedra Chemii, Wydział Leśny i Technologii Drewna
Dyscyplina: nauki leśne